Persoonlijke Hygiëne & Handhygiëne

 

 

Wat is hygiëne? Hygiëne is een verzamelnaam voor alle handelingen en handelingswijzen die ervoor zorgen dat mensen en dieren gezond blijven door ziekteverwekkers uit de buurt te houden.

Een aantal voorbeelden van hygiëne zijn:

  • afwassen;
  • baden of douchen;
  • gedragen kleding wassen;
  • handen wassen;
  • handschoenen dragen bij riskante karweitjes;
  • keuken schoonhouden;
  • rioolwaterzuivering;
  • handen wassen of ontsmettingsgel aan de handen smeren na elke patiënt.

In het onderstaande artikel zullen we handhygiëne en persoonlijke hygiëne in meer detail bespreken.

 

Persoonlijke hygiëne

Persoonlijke hygiëne is de verzorging van je lichaam. Een goede persoonlijke hygiëne en hiermee bedoelen wij je eigen lichaamshygiëne en handhygiëne, is een erg belangrijk onderdeel bij het voorkomen van ziektes en infecties. Persoonlijke hygiëne is iets waar wij allemaal dagelijks mee bezig zijn, of eerder gezegd persoonlijke hygiëne is iets waar wij dagelijks mee bezig zouden moeten zijn. Voor de meesten onder ons is persoonlijke hygiëne min of meer een dagelijks ritueel en je denkt er waarschijnlijk niet eens meer bij na. Elke ochtend rollen velen van ons uit hun bed en stappen direct onder een warme of koude douche (brrrr) om goed wakker te worden met als resultaat dat je fris gewassen aan de dag begint. Je maakt je ontbijt klaar, je geniet van een lekker warm kopje thee of kopje koffie terwijl je de krant even doorbladert. Het merendeel van ons stapt dan in de auto of op de fiets en gaat naar het werk.

Je komt op je werk aan en je gaat aan de slag. De hele dag door ben je in de weer. Gedurende de dag hebben we allemaal wel eens klamme handen en bezwete oksels en bij sommige mensen staat het zweet soms letterlijk op het voorhoofd. Dan rond een uur of half een is het tijd om lekker te gaan lunchen. Wat eet jij voor je lunch? Is het een heerlijke bruine boterham met ham & kaas & tomaat + een appel of misschien een verse salade met feta kaas een vers gebakken bolletje? In de loop van de dag ga je herhaaldelijk naar het toilet, snuit je regelmatig je neus, haal je verscheidene kopjes koffie, thee, water enzovoort en om 17.00 uur is het voor velen weer tijd om naar huis te gaan. Dan moet er moet natuurlijk ook weer eten op tafel komen te staan, dus je begint met koken. Na het eten ruim je de boel op en dan is de dag alweer bijna voorbij. Maar hoe schoon ben je écht na een drukke dag? Hoe schoon voel je je aan het eind van de dag? Hoe hygiënisch ben jij eigenlijk? Hoeveel keer gedurende de dag heb je je handen gewassen en wanneer heb je ze gewassen? Heb jij na het snuiten van je neus je handen gewassen? Stap je voordat je naar bed gaat eerst nog even onder de douche?  Lees gauw verder en stel vast of jij zo schoon en hygiënisch bent als je denkt dat je bent….

 

Lichamelijke hygiëne

Het is voor velen een gewoonte om ‘s ochtends of ’s avonds onder de douche te springen. In ieder geval een keer per dag. Ik douche mijzelf altijd ’s ochtends zodat ik mijn dag fris kan beginnen en het helpt mij om goed wakker te worden. Niet dat ik dat zozeer nodig heb met 2 jonge kinderen waarvan er één dagelijks rond een uur of 6 uur al bij is. En ik denk niet dat ik de enige ben!

Voor velen van ons is de grootste reden om je dagelijks te douchen omdat je letterlijk vies bent of omdat je je vies voelt . Of dit nu vies is van het werk dat je doet of je voelt je vies omdat je net naar de sportschool bent geweest en een spinning les zwetend hebt doorstaan. (Wist u dat we elke dag 1 liter zweet verliezen? Bij inspanning kan dat wel 10 liter worden. En dat mannen over het algemeen meer zweten dan vrouwen. ) En een groot deel van ons doucht zich dagelijks omdat het gewoon zoooo lekker is! Maar wat de reden voor het douchen ook is, een ding is zeker, na het douchen voelen wij ons altijd weer zo fris als een hoentje.

 

Dagelijks douchen – goed of slecht?

Uit een onderzoek van gezond Nu blijkt dat 49% van de Nederlanders elke dag onder de douche stapt. Volgens overige onderzoeken blijkt dat vrouwen zich vaker & langer douchen dan mannen. Een goede persoonlijke hygiëne is belangrijk bij het voorkomen van infecties en ziektes maar ook voor de mensen om je heen. Wij herkennen dit allemaal, niks stoort meer dan iemand die naar oud zweet ruikt.

Maar in princiepe hoef je je niet elke dag te douchen, zolang je ervoor zorgt dat je regelmatig schone kleding, sokken en schoon ondergoed aandoet, je oksel- en schaamhaar kort houdt en zuinig bent met deodorant (deodorant houdt het transpireren tegen en verhindert zo dat het lichaam zijn gifstoffen kan kwijt kan en kan afkoelen) Natuurlijk hangt dit ook af van het soort werk dat je doet, je dagelijkse activiteiten en of je nog dagelijks buiten in de zandbak speelt en hiermee verwijzen wij natuurlijk naar de kids.

Elke dag douchen is ook niet al te goed voor de huid. Als je elke dag doucht m.n met zeep of douchegel dan verwijderd je het laagje huidvet dat vocht vasthoudt met als gevolg dat de huid uitdroogt. Vooral mensen die lijden aan psoriasis en eczeem weten hier alles van af. Om de dag douchen is in principe meer dan genoeg , maar mocht je liever elke dag douchen dan volgen hier een aantal doucheadviezen (source: dokteronline.com):

  1. Was alleen de plekken met zeep die het echt nodig hebben, zoals oksels en voeten;
  2. Was van boven naar beneden, van voor naar achteren. Schenk extra aandacht aan de bekende zweetplekken.
  3. Kies voor een milde zeep; pH-neutrale zeep om zweetgeurtjes tegen te gaan. Vermijd badschuim en gebruik badolie.
  4. Gebruik na het douchen een vette crème en vermijd bodymilk, dit product bevat water en bij verdamping wordt er water uit de huid onttrokken. Dit kan leiden tot uitdroging;
  5. Was niet té warm – zorg voor een watertemperatuur van ongeveer 37 of 38 graden.

 

Het drogen van je lichaam

Het goed afdrogen van je lichaam na het douchen is erg belangrijk. De meesten van ons drogen zich af maar er zijn ook mensen die zich liever door de lucht laten drogen. Helaas is dit niet de beste manier van drogen. Laat je je lichaam door de lucht drogen dan verhoog je de kans op het ontwikkelen van een lichaamsgeur. De reden hiervoor is dat bacteriën zich gaan nestelen in de plekken op het lichaam die niet door alleen lucht kunnen worden gedroogd en hiermee duiden wij op oksels, lies, tussen de tenen, navel, achter de oren, bilnaad, geslachtsdelen enz. Dus goed afdrogen is dus net zo belangrijk als goed douchen!

 

 

Handhygiëne

In de loop van de dag raken je handen vele maar dan ook echte vele verschillend objecten aan en niet alle objecten zijn even schoon. Er zijn zo een aantal dingen die je dagelijks hanteert en welke bedekt zijn met bacteriën. Lees hieronder een aantal verrassende plekken waar je bacteriën kunt vinden, sommige zijn misschien vanzelfsprekend maar ik weet zeker dat je versteld zult staan van sommige punten op de onderstaande lijst :

  • geld
  • geldautomaat
  • lift
  • deurklinken
  • je eigen mobiele telefoon
  • het toetsenbord van je pc
  • afstandsbediening
  • winkelwagentjes van de supermarkt
  • de stopknop in de tram
  • spoelknop van een toilet
  • barbecue – uit een brits onderzoek blijkt dat er meer dan twee keer zo veel ziekte kiemen bevat als een toiletbril
  • snijplank – schoonmaken met heet water is uiterst belangrijk. Gebruik liever geen houten snijplanken.
  • make-up
  • speelgoed ( m.n op de crèche)
  • vaatdoek
  • enzovoort

Toiletten, deurklinken en geld hebben de slechtste reputatie en zijn broeihaarden van bacteriën.

Onze handen zijn dus veel vuiler dan dat wij waarschijnlijk denken. Voor een goede hygiëne is het zeer belangrijk om regelmatig je handen te wassen. Het liefst een aantal keer per dag. Het is voor de meesten een gewoonte dat je je handen wast om deze te desinfecteren, m.n:

  • vóór je het eten klaar maakt
  • vóór het eten
  • na een toiletbezoek
  • na contact met dieren
  • bij het verzorgen van een zieke mensen
  • na het hoesten of niezen en je neus snuiten
  • na omgang met vuil
  • nadat je de kliko aan de weg hebt gezet
  • nadat je het openbaar vervoer hebt gebruikt
  • nadat je in de tuin bent bezig geweest
  • na het schoonmaken. Dus ook nadat je een vaatdoekje hebt gebruikt ( vaatdoeken moeten dagelijks worden vervangen)
  • na het buitenspelen
  • enzovoort

Dus zolang je handen maar schoon zijn toch? Helaas is dat niet helemaal waar. Maar nu we het er toch over hebben, wist je dat gewassen natte handen een magneet zijn voor bacteriën en het perfecte platform zijn om bacteriën over te brengen naar andere plaatsen?   Wist je dat het wassen van je handen net zo belangrijk is als het drogen van je handen? Wist je dat er onder een vinger nagel een hoeveelheid bacteriën zit dat gelijk is aan het aantal inwoners van Nederland en onze Vlaamse buren samen? Wist je dat handen wassen het risico op het oplopen van het buikgriepvirus met 47% kan verkleinen? (source: www.vadersenmoeders.nl) Dus hoe weet je nou of je je handen goed hebt gewassen en gedroogd? Lees verder……..

 

Hoe lang en hoe moet je je handen wassen?

In principe moet je je handen wassen totdat deze schoon zijn. Dit is natuurlijk wat meer van toepassing op mensen die een baan hebben waar ze letterlijk vieze handen van krijgen, zoals monteurs, schilders en natuurlijk onze kids die heerlijk buiten hebben gespeeld en met van die groezelige handjes thuis komen. Maar het merendeel van ons heeft toch altijd wel ‘’schone’’ handen. Dus hoe was je je handen? Ten eerste heeft het absoluut geen zin om even snel je handen af te spoelen. Alleen als je ze grondig wast, worden je handen pas écht goed schoon. Goed handen wassen betekent minstens 20 – 30 seconden wassen met lauw/warm water & zeep. Zeep is onmisbaar want zeep helpt bij het verwijderen van vuil, virussen en bacteriën. Vloeibaar zeep is beter dan een stuk zeep omdat op een stuk zeep n.l. nog de bacteriën van de vorige gebruiker zitten. Was je handen maar ook je duimen, vingertoppen, het gebied tussen je vingers, nagels, nagelriemen en vergeet je polsen niet! Het is beter om sieraden af te doen tijdens het handen wassen. Onder sieraden blijven vuil en bacteriën gemakkelijk zitten. Spoel je handen altijd goed af onder stromend water.

 www.nursing.nl

 

Het drogen van je handen.

Het grondig drogen van je handen is noodzakelijk. Maar waar kun je je handen het beste mee afdrogen? Papieren handdoeken, textiel handdoeken, heteluchtdrogers en bij sommige mensen zelfs de broek! Het blijkt dat een papieren handdoeken de meest hygiënische oplossing is. (source: VSR onderzoek)   Ik neem aan dat je thuis je handen niet met papieren handdoeken afdroogt. Gelukkig zijn textiele handdoeken ook een goede manier om de handen goed droog te krijgen, maar dan moet de handdoek wel zeer regelmatig worden gewassen. De minst hygiënische keuze is de elektrische heteluchtdroger en de meermalen gebruikte textiele handdoek. De elektrische heteluchtdrogers die je in bijna alle openbare toiletten kunt vinden zorgen voor een aanzienlijke toename van het aantal bacteriën op je handen ( bij slecht gebruik kunnen de bacteriën op je hand zelfs toenemen met +500 %) Met betrekking tot de textiele meerdere malen gebruikte handdoeken richten wij ons m.n. op handdoeken in bijvoorbeeld een openbaar toilet of een handdoek op je werk.  Bij jezelf thuis is dit natuurlijk een ander verhaal. Volgens wetenschapper Kelly A.Reynolds van The University of Arizona moet je je handdoek wassen nadat je hem drie keer hebt gebruikt. Huidcellen en bacteriën trekken in de handdoek als je je ermee afdroogt. Na drie keer gebruiken is de handdoek aardig onhygiënisch geworden en moet hij vervangen worden. Als je daarnaast de handdoek niet goed laat opdrogen, of in een vochtige omgeving laat hangen, kunnen bacteriën nog harder groeien en worden zo overgebracht op de volgende persoon die de handdoek gebruikt. Drie keer gebruiken is soms zelfs te veel.

 

Papieren handdoeken zijn de meest hygiënische oplossing.

 

 

Desinfecterende handgel

Mocht je nou de mogelijkheid niet hebben of krijgen om je handen te wassen dan is het gebruik van een goede desinfecterende handgel een goed alternatief voor extra bescherming. Het is altijd een goed idee om een flesje handgel in je auto & handtas te hebben. Je gaat een dagje uit of je gaat met de auto op vakantie en een van de kinderen moet onderweg nodig naar het toilet, dus je moet even stoppen bij een tankstation en negen van de tien keer zijn de wc’s vies en het kan gebeuren dat kranen het zelfs niet doen. Of je gaat met het vliegtuig op vakantie en je krijgt wat te eten. Dan komt een flesje handgel goed van toepassing en is het een zeer goed idee om een klein flesje ( 30ml) in uw handbagage te stoppen. M.n als u met kinderen reist.

 

Desinfecterende handgel voor extra bescherming

Desinfecterende handgel voor extra bescherming.

 

Volgens een test van de Consumentenbond blijkt dat desinfecterende handgel er voor zorgt dat bacteriën worden gedood maar het geeft je geen volledige bescherming. Uiteindelijk is het goed wassen van je handen met water & zeep EN het goed drogen van je handen met een papieren handdoek de enige manier voor bacterie vrije handen.

 

15 Oktober 2015 – Internationale Dag van het Handen Wassen

Internationale dag handen wassen!

In 2008 heeft de WHO ( Wereld Gezondheidsorganisatie) de Internationale Dag van het Handen Wassen in het leven geroepen. Daarmee hopen zij wereldwijd aandacht te vragen voor betere sanitaire leefomstandigheden m.n in derdewereldlanden.  Jaarlijks gaan er helaas  miljoenen kinderen in ontwikkelingslanden dood door diarree en luchtweginfecties.  Deze sterfgevallen zijn makkelijk te voorkomen, simpelweg door goede handhygiëne. Ondanks haar levensreddend potentieel wordt maar zelden de handen gewassen met zeep; ook is het hygiënisch gebruik van objecten nog niet van dien aard! Het is echter noodzakelijk om een positieve gedragsverandering ten aanzien van handen wassen te kweken aangezien het van cruciaal belang is om één van de Millennium Development Goals te halen: het verminderen van sterfgevallen bij kinderen jonger dan vijf jaar met twee derde in het jaar 2015.

De positieve boodschap die de WHO ook dit jaar op 15 oktober wil uitdragen is: Een goede hygiëne moet een gewoonte worden, die vereist dat ze op een regelmatige basis worden uitgevoerd. Mensen moeten er bewust voor kiezen om hun handen GOED te wassen, niet alleen op 15 oktober, maar elke dag.

Dus was je handen – voor eigen belang zowel als het belang van anderen!

  • Sylvia de Roon

    Informatief en goed geschreven blog.